Haber Detayı
08 Eylül 2019 - Pazar 18:20
 
Nejat Özdoğan Yazdı
Danıştay 8. Daire ‘Otoparkların yolların asıl amacına uygun olarak kullanılmasını olumsuz yönde etkileyeceği’ kararı var.
- Haberi
Nejat Özdoğan Yazdı

Isparta Belediye Meclisinin aldığı kararla cadde ve sokaklarda otoparkların ücretli olduğu açıklandı. Bütün Sokak ve caddelerinden haksız bir şekilde alınacak olan otopark paraları aslında hukuka aykırı. Danıştay 8. Daire'sinin Türkiye'deki 81 il için emsal niteliği taşıyan “ Otoparkların yolların asıl amacına uygun olarak kullanılmasını olumsuz yönde etkileyeceği” kararına rağmen, Isparta Belediye Meclisi böyle karar aldı.

DANIŞTAY 8. DAİRE OTOPARK KARARINI İPTAL ETMİŞTİ

Sokak ve cadde üstünde bulunan otoparklar ile ilgili ilk dava Burdur Hasta ve Tüketicileri Koruma Derneği (BURTUKODER) tarafından açılmıştı. Dönemin Burdur Belediyesi’nin 8 Nisan 2010 tarihinde aldığı kararla kent merkezindeki bazı caddelerin ücretli otopark ilan edilip kiraya verilmesini öngören düzenlemenin iptali istemiyle Isparta İdare Mahkemesi’nde dava açılmıştı. Ancak Mahkeme derneğin bu talebini reddetti. Mahkemenin ret kararını temyiz eden derneği haklı bulan Danıştay 8. Dairesi, Burdur’daki kimi caddelerin ücretli otopark olarak tahsis edilmesinin yolunu açan belediye kararını, “yolların asıl amacına uygun olarak kullanılmasını olumsuz yönde etkileyeceği” gerekçesiyle iptal etti.

İşte o karar

T.C.

Danıştay 8. Daire

E. 2011/1214

K. 2011/3344

T. 24.6.2011

• İLDEKİ BAZI CADDELERİN ÜCRETLİ OTOPARK OLARAK TAHSİSİ KİRAYA VERİLMESİ ( Durak Yerleri ile Karayolu Yol Cadde Sokak Meydan ve Benzeri Yerler Üzerinde Araç Park Yeri Tespit Etmek İşletmek ve İşlettirmek Yetkisinin Belediyeye Ait Olduğu - Cadde Üzerinde Yapılan Park Tahsisinin Şehircilik ve Trafik Güvenliği Bakımından Uygun Olup Olmadığının Araştırılması Gereği )

 • TAKDİR YETKİSİNİN KULLANIMI ( İdarelerin Kanunla Kendilerine Tanınan Yetkileri Kullanırken Kamu Yararı ve Hizmet Gereklerine Uygun Objektif ve Makul Gerekçelere Dayanarak Kullanmaları Gereği - Belediyenin Yetkisindeki Cadde Üzerinde Ücretli Otopark Belirleme Yetkisinin Kamu Yararı ve Şehircilik İlkelerine Uygun Kullanılıp Kullanılmadığının Değerlendirilmesi Gereği )

 5393/m. 15/p

 ÖZET : Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergahlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek, kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek belediyelerin yetkileri ve imtiyazları arasında sayılmıştır.

 İstemin Özeti : Davacı tarafından, Burdur ilindeki bazı caddelerin ücretli otopark olarak tahsis edilip kiraya yerilmesine dair 8.4.2010 gün ve 2010/189, 15.4.2010 gün ye 2010/199-200-201-202 Sayılı Burdur Belediyesi Encümen kararlarının iptali istemiyle açılan davada; 5393 Sayılı Belediye Kanununun 15 ( p ) maddesine göre karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerleri tespit etmek, işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek hususunda belediyeler yetkili olduğundan tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddeden Isparta İdare Mahkemesi'nin 24.12.2010 gün ve E:2010/705, K:2010/954 Sayılı kararının; hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 Sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir.

 Savunmanın Özeti: İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

 Danıştay Tetkik Hakimi H. Aktemur Dermancıoğlu'nun Düşüncesi: İstemin kabulüyle Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

 Danıştay Savcısı Radiye Tiryaki'nin Düşüncesi: Burdur İlindeki bazı caddelerin ücretli otopark olarak tahsis edilip kiraya verilmesine dair encümen kararının iptali istemiyle açılan davayı reddeden idare mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

 İdare Mahkemesince, 5393 Sayılı Belediye Kanununun 15/p maddesi uyarınca, karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerleri tespit etmek, işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek hususunda belediyeler yetkili olduğundan tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, 3194 Sayılı İmar Yasasının ilgili hükümlerine göre, herhangi bir sahanın imar planında gösterildiği amacın dışında başka bir amaçla kullanılamayacağı, ihtiyaca binaen lüzumlu park yerlerinin de imar planında gösterilmesi gerekeceği anlaşıldığından, davaya konu olayda, imar planında yol olarak geçen bazı yerlerin imar planındaki amacının dışında, otopark olarak tahsis edilerek kiraya verilmesi işleminde hukuka uyarlık bulunmadığından, kararda yazılı gerekçe ile davayı reddeden idare mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.

 Açıklanan sebeple mahkeme kararının bozulması gerekeceği düşünülmektedir.

 TÜRK MİLLETİ ADINA

 Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek işin gereği görüşüldü:

 KARAR : Uyuşmazlık, davacı tarafından, Burdur İl merkezindeki bazı caddelerin ücretli otopark olarak tahsis edilerek kiraya verilmesine dair Encümen kararlarının iptali isteminden doğmuştur.

 5393 Sayılı Kanunun 15/p maddesinde; Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergahlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek, kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek belediyelerin yetkileri ve imtiyazları arasında sayılmıştır.

 İdarelere belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan serbestiye takdir yetkisi denir. Bu yetki, keyfi bir hareket yetkisi olmayıp, ancak mevzuatın belirlediği alan içerisinde hukuka uygun bir şekilde kullanılabilir. Takdir yetkisine dayalı işlemlerin hukukun belirlediği sınırlar ile kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun şekilde objektif, makul ve geçerli neden ve gerekçelere dayalı olarak tesis edilmesi gerektiği idare hukukunun en temel ilkesidir.

Bu bağlamda, karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek konusunda belediyelerin yetkili olduğu açık ise de, bu yetkinin takdir yetkisi ile ilgili olarak yukarda belirlenen hukuki çerçeve içinde kullanılması gerekmektedir.

 Bu durumda, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerinin tespiti ve işletilmesi konusunda belediyeye verilen yetkinin hukuka, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun kullanılıp kullanılmadığı, belediyece belirlenen cadde ve sokakların belirli kısımlarının otopark olarak işletilmesinin, yolların asıl kullanım amacını engelleyip engellemediği, ulaşımı güçleştirip güçleştirmediği, trafik güvenliği açısından sakıncasının bulunup bulunmadığı, planlama ve şehircilik ilkeleri açısından yapılan uygulama ile yolların kullanım fonksiyonunun ne şekilde değiştiği ve bu değişikliğin yolun imar planlarında öngörülen fonksiyonuna uygun olarak kamuya hizmet vermesine imkan verip vermediği hususlarının tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yapılması gerekirken, belediye sınırları içinde trafik düzenlemesi ile ilgili olarak Belediyelerin takdir yetkisinin bulunduğu gerekçesiyle verilen, İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.

 SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, Isparta İdare Mahkemesi kararının BOZULMASINA, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine, 24.6.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

VE bu karara 

Isparta Bölge İdare Mahkemesi son noktayı koydu. Danıştay'ın kararına uyarak Yolların ücretli otopark olarak kullanılmasını kanuna aykırı buldu. Karar'da "otoparklar yolların asıl amacını engellemekte, trafik güvenliği açısından sorunlar meydana getirmektedir” denildi. Şehircilik ilkelerine aykırılık tespit edildi.

2016 yılındaki yargı kararı güncelliğini korurken, Isparta Belediye Meclisi yolları ücretli otopark yapacak karara imza attı.

AYDIN'DA DA İPTAL KARARI

Bu kararın ardından yine Aydın 2. İdare Mahkemesi'nin aldığı kararda Nazilli, Söke, Didim ve Kuşadası’ndaki yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerindeki araç park yerlerinin 3 yıl süreyle Aydın Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla Büyükşehir Belediyesi’ne ait AYBEL İnş. Org. Spor Hiz. Tem. Gıd. San. ve Ltd Şirketine kiralama kararını iptal etti. İdare mahkemesi iptal kararında, imar plan düzenlemesi yapılmadan yol, cadde ve sokakların otopark olarak kullanılamayacağı ve ilçe halkının otopark ihtiyacının nasıl çözüleceğinin belirlenemeyeceği yönünde karar verdi.

Nejat Özdoğan

Kaynak: Editör: Canangul
Etiketler: Nejat, Özdoğan, Yazdı,
Yorumlar
Haber Yazılımı