Sondakika32.com - Isparta Haberleri
Kadınlar 10 bin yılda gücünü nasıl yitirdi

Tüm dünyada çeşitli etkinliklerle kutlanan 8 Mart Emekçi Kadınlar Günü dolayısıyla yapılan açıklama ve yorumlara en çarpıcı değerlendirmelerden biri de Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü Öğr. Üy. Prof. Dr. Tayfun Özkaya'dan geldi.

Yerel tohum ve sağlıklı beslenme gibi konularda kamuoyunu bilgilendirici çalışmalarıyla tanınan Prof. Özkaya, kadınlar gününde yaptığı değerlendirmede, "Beyaz, Batılı, şirketçi ve çoğunluğu erkek bitki ıslahçıların hegamonyası aynı zamanda kadına karşı da zulümdür" ifadelerini kullandı.


Tarım devriminin başlangıcından bugüne uzanan süreçte kadının yaşadığı dönüşümü tohum üzerinden anlatan Prof. Dr. Tayfın Özkaya, konuyla ilgili değerlendirmesinde şu görüşlere yer verdi:

10 BİN YIL ÖNCE ELİNDEKİ TOHUMLARI DÜŞÜREN KADINLA BAŞLAYAN ÖYKÜ

"On bin yıl önce bereketli hilal denilen ve Türkiye’nin de güneyini kapsayan bölgede muhtemelen bir kadın barınağına dönerken sendeledi ve elindeki tohumlardan bir kısmı yere döküldü. Daha sonra buğdayın atası olan bu bitkiler çimlendi ve tarım denilen ve iyisiyle kötüsüyle uygarlık denilen süreci başlatan büyük buluş başlamış oldu. Modern buğdayların atası olan ülkemizde kaplıca olarak bilinen  (T. monococcum) einkorn hala dağlık bölgelerde yetiştirilmektedir. On bin yıl önceki genetik materyalden bugünkü çeşitlere geçişte o günlerden bugüne gelmiş geçmiş başta kadınlar olmak üzere çiftçilerin yaptığı seçilimin önemi inkâr edilemez. Modern bitki ıslahçıları bunu bazen unuturlar ve kendilerini yeniliklerin ve fikri mülkiyetin tek kaynağı olarak görürler.

'KADINLAR TOHUMLAR ÜZERİNDEKİ GÜÇLERİNİ KAYBETTİ'

1960 sonrası yeşil devrimle başlayan süreçte başta kadınlar olmak üzere çiftçiler tohumlar üzerindeki güçlerini kaybetmeye başladılar. Daha sonra büyük ulusötesi firmalar tohumlar üzerindeki hegemonyalarını arttırdılar. Modernleşme olarak algılanan bu sürecin ekolojik, ekonomik ve sosyal maliyetinin hayli ağır olduğu anlaşılmaya başlamıştır. Başta kadınlar olmak üzere bütün çiftçiler ıslah sürecinden dışlandılar. Bütün bunlar son 70-80 yılda gerçekleşti. Elbette ne bilime ne de bitki ıslahına karşı değiliz. Katılımcı ıslah (participatory breeeding) denilen yaklaşım ıslah sürecinin en başından itibaren başta kadın olmak üzere çiftçilerin bu sürece aktif olarak katılımını öngörür. Şüphesiz bu katılımı gereği gibi yaptığınızda tohumlar üzerinde şirketler fikri mülkiyet hakkı denilen hırsızlığı sürdürülemez. Tohumlar kamu malı , paylaşılan (commons) olur. On bin yıllık kuşakların gerçekleştirdiği gelişimin üstüne konanların fikri mülkiyet hakkından söz etmeleri gülünçtür.   

'TARIMCILAR KADININ NASIL DIŞLANDIĞINI FARK ETMELİ'

Emekçi kadınlar gününde tarımcıların dönüp mesleklerinin nasıl kadını dışladığının farkına varması gerekiyor. Bütün bu süreç birçoğumuza yağmurun yağması kadar doğal gelebilir. Nasıl ki bir zamanlar köleciliğin birçok kişi, ideoloji ve bazı inançlarca normal görülmesi gibi. Emekçi kadınlar günü kutlu olsun."

Prof. Dr. Tayfun Özkaya, tohum ıslahının kadınlardan ve çiftçilerden çalınmasının bilimsel bir açıklamasını öğrenmek isteyenlere, Jack Ralph Kloppenburg’un 'First The Seed- The Political Economy of Plant Biotechnology' adlı kitabını okumalarını öneriyor.

Yusuf Yavuz







Ulusal  KATEGORİSİNDEN HABERLER

Ahmet Hakan: İsa'ya da yaranamadım Musa'ya da

Ahmet Hakan: İsa'ya da yaranamadım Musa'ya da Hürriyet yazarı Ahmet Hakan anma Çanakkale Zaferi'nin anma töreninde Mustafa Kemal Atatürk'ün adının hiç ge...

Dünyanın en mutlu ülkesi belli oldu: Türkiye, 79’uncu sırada

Dünyanın en mutlu ülkesi belli oldu: Türkiye, 79’uncu sırada 2019 Dünya Mutluluk raporuna göre, dünyanın en mutlu ülkesi Finlandiya olurken, Türkiye’nin bu listeye 79’uncu sıra...

Okul servis ücretleriyle ilgili emsal karar!

Okul servis ücretleriyle ilgili emsal karar! Antalya'nın Kemer ilçesinde oturan Sultan Yıldız, özel okulda okuyan oğlu için servis ücreti olarak 20 kilometr...

SIM kart tarih oluyor!

SIM kart tarih oluyor! Cep telefonlarıyla iletişimin olmazsa olmazı olan SIM kartlara artık gerek olmayacak.

Deprem haritasında şaşırtan değişiklik

Deprem haritasında şaşırtan değişiklik 1 Ocak'ta yürürlüğe giren "Türkiye Deprem Tehlike Haritası" ile birçok ilin deprem tehlikesi değerinin değiştiğ...

Kuzugöbeği çıkmaya başladı

Kuzugöbeği çıkmaya başladı Kilosu 140 liradan alıcı bulan kuzugöbeği, geçen yıl 700-800 liradan satılıyordu

Fatih Altaylı'dan hükümete eleştiri

Fatih Altaylı'dan hükümete eleştiri Habertürk yazarı Fatih Altaylı, Çavuşoğlu ve Oktay'ın Yeni Zelanda'ya giderken kullandığı uçağı yazdı.

Dünyada Eşi Benzeri Olmayan Büyük Zafer

Dünyada Eşi Benzeri Olmayan Büyük Zafer Dünyada Eşi Benzeri Olmayan Büyük Zafer

Salda Gölü için alınan o karara neden kimse sevinemedi

Salda Gölü için alınan o karara neden kimse sevinemedi Yusuf Yavuz 'Maldivler'e benzetilen Salda Gölü, Cumhurbaşkanlığı Kararı ile ÖÇK ilan edildi, koruma altına ...
Havva Dinçtürk Havva Dinçtürk
Geçmişle Boğuştuk Gelecek Senden Büyük Hayallerimiz Var
M. Koray Başyiğit M. Koray Başyiğit
GÜNDEM – ANDIMIZ – CUMHURİYET – IYI PARTİ - DAVRAZSPOR
Thebaykus.com - Haber Sitesi Kur - Campus Tasarim - Havadanhaber.com