TARIMDA ALARM ZİLLERİ: ÇİFTÇİ BORÇLU, DESTEK YOK, ÜRETİM ÇÖKÜYOR” CHP’Lİ YALIM HALICI ÇİFTÇİLERİN DU

2025 yılının zirai don, kuraklık, sulama altyapısındaki yetersizlikler ve artan girdi maliyetleri nedeniyle çiftçiler açısından son derece ağır geçtiğini vurgulayan CHP’li Halıcı, 1 Ocak 2026 itibarıyla vergi ve SGK borcu bulunan çiftçilere sübvansiyonlu tarım kredilerinin fiilen durdurulduğunu belirtti.

Yeni uygulamayla çiftçilerden “vergi ve SGK borcu yoktur” belgesi istendiğini hatırlatan Halıcı, borcu olan üreticilerin bu belgeyi temin edemediği için Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri üzerinden krediye erişemediğini ifade etti. Halıcı’ya göre bu durum özellikle küçük ve orta ölçekli çiftçileri üretimden tamamen kopma noktasına getirdi.

“Çiftçi Sosyal Güvenceden de Dışlanıyor”

Ziraat Odalarının verilerine dikkat çeken Halıcı, 2021–2022 yıllarında 172 bin 747 çiftçinin Tarım Bağ-Kur prim borçlarını ödeyemediği için sistem dışına çıktığını hatırlattı. Tarım Bağ-Kur primlerinin 2025’te 9.036 TL iken 2026 itibarıyla 11.725 TL’ye yükseltilmesinin, çiftçilerin sosyal güvenceye erişimini neredeyse imkânsız hale getirdiğini söyledi.

İcra Satışları Alarm Veriyor

Halıcı, 15 Ocak 2026 itibarıyla icra yoluyla satışa çıkarılan 588 tarla, bağ, bahçe ve zeytinlik ile 41 traktör ve 28 ev, ahır ve samanlığın tarım sektöründeki krizin boyutunu açıkça ortaya koyduğunu belirtti. Çiftçi borçlarının 2025 yılı sonunda 1 trilyon 200 milyar lirayı aştığını, takibe düşen borçların ise bir yılda dört kat artarak 12 milyar liraya çıktığını vurguladı.

Üretimde Sert Düşüş, Gıda Fiyatları Tehlikede

Üretim rakamlarındaki düşüşlerin de endişe verici boyutlara ulaştığını ifade eden Halıcı, yulaf üretiminin yüzde 26, arpanın yüzde 25, çavdarın yüzde 20, buğdayın yüzde 14 azaldığını; şeftali ve nektarinde yüzde 45’lik gerileme yaşandığını, kiraz ihracatının ise yüzde 85 düştüğünü hatırlattı.

“Çiftçiye kanunda belirtilen destek verilmiyor”

2026 yılı bütçesinde tarımsal destekler için ayrılan 168 milyar TL’nin, Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesinde yer alan “milli gelirin en az yüzde 1’i oranında destek” hükmüne açıkça aykırı olduğunu belirten Halıcı, bu tutarın bugün yaklaşık 772 milyar TL olması gerektiğini söyledi.

Yalım Halıcı önergesinde şu soruları sordu;

1 Ocak 2026 itibarıyla sübvansiyonlu tarım kredilerinde “vergi ve SGK borcu yoktur” şartı getirilmesinin hukuki dayanağı nedir? Bu düzenleme hangi mevzuat değişikliğiyle hayata geçirilmiştir? Çiftçiler zaten zirai don, kuraklık, zamlar ve giderler yüzünden üretim yapamaz hale gelmişken bir de buradan onları tamamen üretimden koparmanın amacı nedir? Bu mağduriyetin giderilmesi için ne zaman adım atılacaktır?

Vergi ve SGK borcu bulunduğu için 2026 yılı başından bu yana Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri aracılığıyla kredi kullanamayan çiftçi sayısı kaçtır?

Krediye erişimi kesilen bu çiftçilerin üretimden çekilmesinin tarımsal üretim ve gıda arz güvenliği üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir etki analizi bulunmakta mıdır?

Tarım Bağ-Kur primlerinin 2026 yılında yüzde 30’a yakın artırılmasının gerekçesi nedir? Prim artışlarının ertelenmesi veya düşürülmesine yönelik bir çalışmanız var mıdır?

İcra yoluyla satışa çıkarılan tarım arazileri, traktörler ve çiftçi konutlarının sayısındaki artışa karşı çiftçiyi koruyacak yeni bir borç yapılandırması veya icra ertelemesi planlanmakta mıdır?

2025 yılında yaşanan zirai don, kuraklık ve girdi maliyetlerindeki artış nedeniyle zarar gören çiftçilerin zararlarının karşılanmasına yönelik özel bir destek programı başlatılacak mıdır?

2026 yılı bütçesinde tarımsal desteklerin 168 milyar TL olarak belirlenmesi, Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesine açıkça aykırı değil midir? Bu farkın kapatılması için ek bütçe veya destek planı bulunmakta mıdır?

2025 yılında hububat ve meyve üretimindeki ciddi düşüşlerin 2026 yılı gıda fiyatlarına etkisine ilişkin Bakanlığınızın öngörüleri nelerdir?